Những Lỗi Thường Gặp Khi Nạp Gas Hệ Thống VRV Và Cách Xử Lý

Nạp gas hệ thống VRV là một công việc kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác cao, bởi lượng môi chất lạnh không chỉ phụ thuộc vào công suất dàn nóng mà còn liên quan đến chiều dài đường ống, cấu hình hệ thống, loại môi chất và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Trên thực tế, nhiều sự cố hệ thống VRV lạnh yếu, lạnh không đều, báo lỗi hoặc hoạt động không ổn định sau khi nạp gas xuất phát từ những sai sót trong quá trình kiểm tra, tính toán và nạp môi chất.

Vậy những lỗi thường gặp khi nạp gas hệ thống VRV là gì? Làm thế nào để nhận biết và xử lý đúng kỹ thuật? Hãy cùng HRT tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Nạp gas hệ thống VRV có gì khác so với điều hòa thông thường?

Hệ thống VRV/VRF thường gồm một hoặc nhiều dàn nóng kết nối với nhiều dàn lạnh thông qua mạng đường ống môi chất và các bộ chia gas.

Do có nhiều dàn lạnh, nhiều nhánh đường ống và các khu vực sử dụng khác nhau nên lượng môi chất cần thiết phải được xác định dựa trên cấu hình thực tế của toàn hệ thống.

Vì vậy, nạp gas VRV không nên thực hiện theo cảm giác lạnh hoặc chỉ dựa vào áp suất tại một thời điểm.

Lượng môi chất cần bổ sung phải được đối chiếu với tài liệu kỹ thuật của model, chiều dài đường ống thực tế, lượng môi chất ban đầu và quy trình của nhà sản xuất.

Một sai sót nhỏ trong quá trình nạp gas có thể khiến hệ thống:

• Lạnh yếu hoặc lạnh không đều.

• Hoạt động không ổn định.

• Báo mã lỗi.

• Thời gian chạy máy kéo dài.

• Tiêu thụ điện năng tăng.

• Khó xác định nguyên nhân khi bảo trì về sau.

Do đó, nạp gas chỉ là một phần trong quy trình kiểm tra và đưa hệ thống VRV vào vận hành.

9 lỗi thường gặp khi nạp gas hệ thống VRV

1. Nạp gas VRV theo cảm giác lạnh

Đây là một trong những lỗi phổ biến nhất.

Khi nhận thấy một số phòng lạnh yếu, kỹ thuật viên có thể nghĩ rằng hệ thống đang thiếu gas và tiếp tục bổ sung môi chất cho đến khi cảm thấy gió lạnh hơn.

Tuy nhiên, cảm giác lạnh của một dàn lạnh không thể phản ánh chính xác lượng gas của toàn bộ hệ thống VRV.

Khả năng làm lạnh còn phụ thuộc vào:

• Nhiệt độ cài đặt.

• Tải nhiệt trong phòng.

• Lưu lượng gió.

• Tình trạng lọc gió.

• Cảm biến.

• Dàn lạnh.

• Dàn nóng.

• Đường ống môi chất.

Nếu chỉ dựa vào cảm giác, hệ thống có thể bị nạp thiếu hoặc nạp thừa gas.

Cách xử lý

Không nên tiếp tục nạp gas ngay khi thấy lạnh yếu.

Cần kiểm tra model thiết bị, bản vẽ hoàn công, chiều dài đường ống, lượng môi chất cần bổ sung và các thông số vận hành trước khi quyết định nạp thêm gas.

2. Không tính lượng gas bổ sung theo chiều dài đường ống thực tế

Đây là lỗi đặc biệt đáng chú ý đối với các công trình VRV có hệ thống đường ống phức tạp.

Trong quá trình thi công, tuyến ống có thể thay đổi do:

• Vướng dầm.

• Vướng trần.

• Thay đổi mặt bằng.

• Thay đổi vị trí dàn lạnh.

• Thay đổi vị trí bộ chia gas.

• Phối hợp với hệ thống điện, PCCC hoặc thông gió.

Nếu sử dụng chiều dài đường ống trên bản vẽ thiết kế ban đầu thay vì số liệu hoàn công thực tế, lượng gas bổ sung có thể bị tính sai.

Cách xử lý

Cần:

1. Kiểm tra tuyến ống thực tế.

2. Đối chiếu bản vẽ hoàn công.

3. Xác định chiều dài và kích thước đường ống theo yêu cầu của model.

4. Tính lượng môi chất cần bổ sung.

5. Sử dụng cân điện tử khi nạp.

6. Ghi nhận lượng gas thực tế trong hồ sơ.

3. Nạp gas khi hệ thống chưa được kiểm tra kín

Nếu đường ống VRV đang bị rò rỉ mà vẫn tiếp tục nạp gas, môi chất có thể tiếp tục thất thoát sau khi hệ thống vận hành.

Ban đầu hệ thống có thể lạnh tốt hơn, nhưng sau một thời gian lại xuất hiện tình trạng:

• Lạnh yếu.

• Lạnh không đều.

• Thiếu gas.

• Báo lỗi.

• Phải nạp gas nhiều lần.

Một số dấu hiệu có thể gợi ý nguy cơ rò rỉ gồm vết dầu tại mối nối, áp suất thử không giữ hoặc tình trạng thiếu gas lặp lại. Tuy nhiên, cần sử dụng phương pháp kiểm tra chuyên môn để xác định chính xác vị trí rò rỉ.

Cách xử lý

Không nên giải quyết bằng cách tiếp tục nạp gas.

Cần:

Tìm điểm rò → sửa chữa → kiểm tra kín lại → hút chân không → nạp gas → chạy thử.

4. Hút chân không chưa đạt nhưng đã nạp gas

Hút chân không là bước quan trọng trước khi nạp môi chất đối với hệ thống mới lắp đặt hoặc sau khi can thiệp vào mạch lạnh.

Mục đích là loại bỏ không khí và hơi ẩm ra khỏi đường ống.

Nếu đường ống còn không khí hoặc hơi ẩm nhưng đã nạp gas, hệ thống có thể vận hành không ổn định và gây ảnh hưởng đến quá trình làm lạnh.

Một lỗi thường gặp là kỹ thuật viên thực hiện hút chân không trong thời gian ngắn rồi chuyển sang nạp gas mà không kiểm tra khả năng giữ chân không.

Cách xử lý

Quy trình hút chân không cần thực hiện theo tài liệu của đúng model thiết bị.

Không nên áp dụng một thời gian hút chân không hoặc một mức chân không cố định cho tất cả hệ thống VRV.

5. Nạp sai loại môi chất lạnh

Mỗi hệ thống VRV được thiết kế để sử dụng loại môi chất cụ thể.

Nạp sai môi chất hoặc sử dụng môi chất không phù hợp có thể ảnh hưởng đến:

• Áp suất làm việc.

• Dầu bôi trơn.

• Thiết bị tiết lưu.

• Máy nén.

• Khả năng làm lạnh.

• Độ ổn định của hệ thống.

Nguyên nhân có thể đến từ việc không kiểm tra nhãn thiết bị, nhầm bình môi chất hoặc sử dụng bình không rõ nguồn gốc.

Cách xử lý

Trước khi nạp gas cần kiểm tra:

• Model dàn nóng.

• Tài liệu kỹ thuật.

• Loại môi chất yêu cầu.

• Nhãn bình môi chất.

• Thiết bị và dụng cụ nạp.

Không tự ý trộn hoặc thay thế môi chất nếu không có hướng dẫn kỹ thuật rõ ràng từ nhà sản xuất.

6. Không sử dụng cân điện tử khi nạp gas VRV

Một số trường hợp kỹ thuật viên xác định lượng gas dựa vào thời gian nạp, áp suất hoặc cảm giác vận hành.

Đây không phải phương pháp phù hợp để kiểm soát chính xác lượng môi chất bổ sung cho hệ VRV.

Cân điện tử giúp xác định lượng môi chất đã nạp và tạo cơ sở để đối chiếu với lượng gas tính toán.

Ngoài ra, số liệu này còn rất hữu ích cho công tác:

• Nghiệm thu.

• Bảo trì.

• Chẩn đoán sự cố.

• Theo dõi lịch sử sửa chữa.

Cách xử lý

Lượng gas cần nạp phải được tính toán trước và kiểm soát bằng cân điện tử trong quá trình thực hiện.

Sau khi hoàn thành cần ghi rõ lượng môi chất thực tế đã nạp vào hồ sơ.

7. Không kiểm soát trạng thái van và cổng nạp

Hệ thống VRV có thể sử dụng các cổng service, van chặn và phương pháp nạp khác nhau tùy theo model.

Việc:

• Mở van sai thời điểm.

• Đóng van không đúng.

• Nạp sai cổng service.

• Không thực hiện đúng trình tự.

có thể khiến quá trình nạp không đạt yêu cầu hoặc phát sinh lỗi khi chạy thử.

Cách xử lý

Trước khi thao tác cần đọc đúng tài liệu của model đang xử lý, xác định:

• Cổng nạp.

• Van chặn.

• Trình tự mở/đóng van.

• Phương pháp nạp.

• Điều kiện chạy thử.

Không nên áp dụng máy móc quy trình của một model cho model VRV khác.

8. Không kiểm tra rò rỉ sau khi nạp gas

Nạp gas xong và thấy máy lạnh chưa có nghĩa là hệ thống đã hoàn toàn đạt yêu cầu.

Một số điểm rò có thể chỉ được phát hiện rõ hơn khi hệ thống bắt đầu vận hành, đặc biệt tại:

• Mối nối.

• Van.

• Cổng service.

• Mối hàn.

• Vị trí vừa sửa chữa.

• Bộ chia gas.

Vì vậy, kiểm tra rò rỉ sau khi nạp là bước quan trọng trong quá trình nghiệm thu.

Cách xử lý

Sau khi nạp cần kiểm tra lại các vị trí có nguy cơ rò rỉ và ghi nhận kết quả vào hồ sơ kỹ thuật.

Không nên chỉ dựa vào việc hệ thống vẫn lạnh trong thời gian ngắn.

9. Không chạy thử và lưu hồ sơ sau khi nạp gas

Nạp đúng lượng gas chưa đủ để chứng minh hệ thống VRV vận hành bình thường.

Sau khi nạp cần chạy thử để kiểm tra:

• Dàn nóng.

• Các dàn lạnh.

• Từng zone.

• Hệ thống truyền thông.

• Van.

• Cảm biến.

• Mã lỗi.

• Khả năng làm lạnh.

• Các thông số vận hành cần thiết.

Một lỗi khác cũng thường bị bỏ qua là không lưu lại lượng gas đã nạp.

Hồ sơ nên ghi nhận:

• Model thiết bị.

• Loại môi chất.

• Chiều dài đường ống.

• Lượng gas tính toán.

• Lượng gas thực tế đã nạp.

• Ngày thực hiện.

• Người thực hiện.

• Kết quả kiểm tra kín.

• Kết quả hút chân không.

• Kết quả chạy thử.

• Lịch sử sửa chữa nếu có.

Những thông tin này giúp việc bảo trì và xử lý sự cố về sau nhanh chóng hơn.

Dấu hiệu hệ thống VRV có thể đang gặp vấn đề về gas

Không phải mọi trường hợp VRV lạnh yếu đều do thiếu gas. Tuy nhiên, một số biểu hiện có thể là dấu hiệu cần kiểm tra hệ thống môi chất:

VRV lạnh yếu hoặc lạnh không đều

Nếu một số khu vực lạnh bình thường trong khi các khu vực khác lạnh yếu, cần kiểm tra tổng thể thay vì lập tức nạp thêm gas.

Nguyên nhân có thể liên quan đến dàn lạnh, lọc gió, cảm biến, đường ống, van hoặc tải lạnh.

VRV báo lỗi sau khi nạp gas

Nếu hệ thống báo lỗi sau khi nạp, cần đọc mã lỗi theo tài liệu của nhà sản xuất và kiểm tra các điều kiện liên quan.

Không nên tiếp tục nạp gas khi chưa xác định nguyên nhân.

Hệ thống liên tục phải nạp gas

Nếu VRV vừa nạp gas nhưng sau một thời gian lại thiếu gas, cần ưu tiên kiểm tra khả năng rò rỉ.

Nạp bù liên tục mà không xử lý điểm rò sẽ không giải quyết được nguyên nhân gốc.

Quy trình nạp gas VRV đúng kỹ thuật

Một quy trình kiểm soát cơ bản có thể được thực hiện theo các bước:

Bước 1: Kiểm tra model thiết bị

Xác định đúng model dàn nóng, loại môi chất và yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất.

Bước 2: Kiểm tra đường ống

Đối chiếu tuyến ống thực tế với bản vẽ hoàn công và xác định chiều dài đường ống.

Bước 3: Kiểm tra kín

Xác nhận hệ thống không có rò rỉ trước khi nạp môi chất.

Bước 4: Hút chân không

Thực hiện hút chân không theo đúng tài liệu kỹ thuật của model.

Bước 5: Tính lượng môi chất bổ sung

Dựa trên thông số thiết bị và tuyến đường ống thực tế.

Bước 6: Nạp gas bằng cân điện tử

Kiểm soát chính xác khối lượng môi chất đưa vào hệ thống.

Bước 7: Kiểm tra sau nạp

Kiểm tra rò rỉ, trạng thái van và các điều kiện liên quan.

Bước 8: Chạy thử

Kiểm tra các dàn lạnh, zone, mã lỗi và tình trạng vận hành.

Bước 9: Hoàn thiện hồ sơ

Lưu lại lượng gas đã nạp và các kết quả kiểm tra để phục vụ nghiệm thu và bảo trì.

Quy trình thực tế cần được điều chỉnh theo model, hãng sản xuất và cấu hình cụ thể của công trình.

Làm gì khi nghi ngờ hệ thống VRV nạp gas sai?

Nếu hệ thống VRV xuất hiện lỗi sau khi nạp gas, không nên xử lý bằng cách nạp thêm môi chất ngay.

Thay vào đó, cần:

1. Kiểm tra model và loại môi chất.

2. Kiểm tra lịch sử nạp gas.

3. Đối chiếu lượng gas đã nạp.

4. Kiểm tra đường ống thực tế.

5. Kiểm tra khả năng rò rỉ.

6. Kiểm tra trạng thái van và cổng service.

7. Kiểm tra mã lỗi.

8. Kiểm tra dàn nóng và dàn lạnh.

9. Đối chiếu với tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.

10. Chỉ nạp lại sau khi xác định nguyên nhân.

Nếu xác định lượng gas đã nạp sai hoặc hệ thống đã bị can thiệp vào mạch môi chất, kỹ thuật viên cần thực hiện lại quy trình phù hợp thay vì tiếp tục nạp bù theo cảm tính.

HRT hỗ trợ kiểm tra và xử lý hệ thống VRV

Đối với hệ thống VRV/VRF gặp tình trạng lạnh yếu, nghi ngờ rò môi chất, báo lỗi sau bảo trì hoặc cần kiểm tra lại lượng gas đã nạp, việc khảo sát hiện trạng trước khi đưa ra phương án xử lý là rất quan trọng.

HRT cung cấp các giải pháp liên quan đến khảo sát, tư vấn, thiết kế, thi công, bảo trì và hỗ trợ vận hành hệ thống HVAC/điều hòa thông gió, trong đó có VRV/VRF tùy theo điều kiện thực tế của công trình.

Khi kiểm tra lỗi nạp gas VRV, cần xem xét đồng thời model thiết bị, bản vẽ hoàn công, đường ống, kết quả thử kín, hút chân không, lượng môi chất đã nạp và dữ liệu chạy thử.

Kết luận

Những lỗi thường gặp khi nạp gas hệ thống VRV chủ yếu xuất phát từ việc nạp theo cảm tính, không xác định chiều dài đường ống thực tế, bỏ qua kiểm tra kín, hút chân không chưa đạt, sử dụng sai môi chất, không dùng cân điện tử, thao tác sai van hoặc cổng nạp, không kiểm tra rò rỉ và không chạy thử đầy đủ.

Để hệ thống VRV vận hành ổn định, quá trình nạp gas cần dựa trên tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất, cấu hình thực tế, bản vẽ hoàn công và quy trình kiểm tra chuyên môn.

Đặc biệt, không nên coi việc “máy đã lạnh” là tiêu chí duy nhất để đánh giá hệ thống đã nạp gas đúng.

HRT - hơi thở xanh cho mọi công trình